مهم‌ترین بخش لکه‌گیری، سرعت است. مؤسسهٔ فرش و قالی آمریکا توصیه می‌کند ریخت‌وپاش‌ها سریع برداشته شوند تا لکه کمتر بماند ۱. دومین قاعده هم ساده است: لکه را لک‌گیری کنید، نسابید. سابیدن می‌تواند بافت سطح فرش را برای همیشه تغییر دهد ۲.
در این راهنما روش پاک کردن سه نوع لکهٔ رایج را می‌بینید و می‌خوانید چه کارهایی بهتر است انجام نشود.
پیش از شروع
راهنمای سازنده یا فروشندهٔ همان فرش بر هر توصیهٔ عمومی مقدم است. مواد یا روش‌هایی که در راهنمای سازنده نیامده‌اند ممکن است ضمانت را در محل لکه از بین ببرند ۲.
پیشنهاد ما این است که هر محلولی را اول روی قسمتی پنهان از فرش آزمایش کنید و چند دقیقه صبر کنید تا ببینید رنگ تغییر نمی‌کند.
وسایل لازم
منبع فنی این وسایل را برای یک کیت لکه‌گیری پیشنهاد می‌کند ۲:
- دستمال کاغذی برای جذب مایع
- کاردک یا چاقوی کند برای برداشتن آلودگی خشک‌شده
- محلول لکه‌های آبی
- پاک‌کنندهٔ لکه‌های چرب
- محلول مخصوص لکهٔ حیوانات
اگر نوع لکه را نمی‌دانید
منبع فنی می‌گوید وقتی منشأ لکه معلوم نیست، اول پاک‌کنندهٔ لکهٔ چرب را به کار ببرید. اگر لکه نرفت، سراغ محلول آبی بروید ۲.
روش پاک کردن هر لکه
| نوع لکه | قدم‌ها ۲ |
|---|---|
| لکهٔ آبی (نوشیدنی و مانند آن) | ۱. فوراً مایع را جذب کنید. ۲. محلول بزنید: یک قاشق چای‌خوری شوینده، یک قاشق چای‌خوری سرکهٔ سفید، در حدود یک لیتر آب. ۳. آب بزنید و خشک کنید. ۴. در صورت نیاز تکرار کنید. ۵. پرز را برس بزنید. |
| لکهٔ چرب | ۱. فوراً جذب کنید. ۲. پاک‌کنندهٔ حلال‌دار یا الکل ایزوپروپیل بزنید. ۳. با جذب کردن خشک کنید. ۴. در صورت نیاز کف محلول شوینده بزنید، آب بزنید و خشک کنید. ۵. پرز را برس بزنید. |
| ادرار حیوان | ۱. فوراً جذب کنید. ۲. چند بار آب تمیز ولرم بزنید. ۳. محلول آب گرم با یک قاشق چای‌خوری شویندهٔ ملایم بدون سفیدکننده در حدود یک لیتر آب بزنید، جذب و خشک کنید. ۴. آب تمیز بزنید و خشک کنید. ۵. محلول یک قاشق غذاخوری سرکهٔ سفید در یک فنجان آب گرم بزنید، آب بکشید و خشک کنید. |
شوینده باید بدون افزودنی‌هایی مثل سفیدکننده یا براق‌کننده باشد. منبع، مایع ظرف‌شویی دستی بدون لوسیون یا شویندهٔ مخصوص پشم را مثال می‌زند ۲.
چه کارهایی به فرش آسیب می‌زند؟
- سابیدن لکه: بافت سطح فرش را تغییر می‌دهد ۲.
- صابون، آمونیاک و آب زیاد: منبع فنی توصیه می‌کند از این‌ها پرهیز شود ۲.
- سفیدکننده و پاک‌کننده‌های قوی خانگی: مواد کلردار، پاک‌کنندهٔ فر و توالت، و سمومی مانند حشره‌کش می‌توانند رنگ را تغییر دهند یا از بین ببرند ۲.
- اسپری‌های ضدلک یا ضدباکتری بدون تأیید سازنده: ممکن است ضمانت را باطل کنند ۲.
نگهداری روزمره
جاروبرقی منظم بخش اصلی نگهداری است. جایی که رفت‌وآمد بیشتر است باید بیشتر جارو شود. جاروبرقی مناسب مکش قوی، برس قابل تنظیم و کیسهٔ بسته دارد ۱. کیسه را هم مرتب عوض کنید تا کارایی آن کم نشود ۱.
رطوبت را هم فراموش نکنید. کپک بدون رطوبت زیاد و آلودگی رشد نمی‌کند و مؤسسهٔ فرش و قالی رطوبت نسبی ۶۰ درصد یا کمتر را توصیه می‌کند ۱. پس فرش را پس از شست‌وشو کاملاً خشک کنید.
برای شست‌وشوی کامل، همین مؤسسه شست‌وشوی اکستراکشن را، ترجیحاً توسط خدمات حرفه‌ای و پیش از دیده شدن کثیفی، پیشنهاد می‌کند ۱.
جمع‌بندی
سریع اقدام کنید، لکه را جذب کنید، نسابید و اول راهنمای سازنده را ببینید. برای لکهٔ ناشناس، از پاک‌کنندهٔ چرب شروع کنید و با محلول آبی ادامه دهید. اگر لکه بزرگ یا قدیمی است، از خدمات حرفه‌ای کمک بگیرید.
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان فرش ماشینی را با سرکه تمیز کرد؟
سرکهٔ رقیق‌شده در دستور لکه‌های آبی و لکهٔ حیوانات آمده است ۲، نه به‌عنوان شوینده‌ای برای کل فرش. مقدار را زیاد نکنید و روی قسمت پنهان آزمایش کنید.
آیا پرز فرش با برس زدن خراب می‌شود؟
برس زدن آرام پرز در مرحلهٔ آخر جزو دستورالعمل است ۲. آنچه باید از آن پرهیز کرد، سابیدن هنگام لک‌گیری است.
آیا پوشش ضدلک همهٔ لکه‌ها را دفع می‌کند؟
نه. منبع فنی تأکید می‌کند این پوشش‌ها بسیاری از لکه‌ها را دفع می‌کنند، اما نه همه را، و مواد خانگی شیمیایی می‌توانند رنگ را از بین ببرند ۲.
منابع
- The Carpet and Rug Institute. The Carpet Primer. 2017. https://carpet-rug.org/wp-content/uploads/2020/02/The-Carpet-Primer.pdf
- Niemeyer, Shirley. G94-1222 Rug and Carpet Fibers: Selection and Care. University of Nebraska–Lincoln Extension, 1994. https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1935&context=extensionhist