1200 Taraklı Halı Ne Demek? Makine Halısında Tarak Sayısı ile Sıklık Farkı

Tarak sayısı (reed count) ve sıklık, neredeyse her makine halısının özelliklerinde gördüğünüz iki sayıdır. Birçok alıcı bu ikisini aynı sanır veya yalnızca büyük olan sayıya bakar. Oysa tarak sayısı ve sıklık dokumanın iki farklı yönünü tanımlar ve hiçbiri tek başına halının kalitesini belirlemez.

Bu makalede her sayının neyi söylediğini, neyi söylemediğini ve satın alırken nasıl okunması gerektiğini görüyoruz.

Tarak sayısı nedir?

İran halı piyasasındaki yaygın kullanımda tarak sayısı, halı eninin bir metresindeki düğüm veya nokta sayısını ifade eder ¹. Yani bir halının 1200 taraklı olduğu söylendiğinde bu sayı halının tüm yüzeyiyle değil, en yönüyle ilgilidir. Bazı yazılarda "enin metrekaresi" ifadesi geçer; bu doğru bir kullanım değildir. Tarak sayısı, en yönünde doğrusal bir ölçüdür.

Dokuma makinesinde tarak, çözgü ipliklerinin dişleri arasından geçtiği parçadır. Uluslararası teknik kaynaklar bu özelliği "metre başına diş" birimiyle ifade eder ve yaygın aralığı 160 ile 500, kaliteli halılar için ise 700 diş/metreye kadar olarak belirtir ²³.

İran piyasasında 1200, 1500 ve 1600 tarak gibi sayılar da yaygındır. Dolayısıyla halının üzerinde yazan sayı, metredeki fiziksel diş sayısıyla aynı olmak zorunda değildir. Tarak sayısını, o üreticinin sayım yöntemiyle birlikte okumak gerekir.

Sıklık nedir?

Piyasadaki yaygın kullanımda sıklık, halı boyunun bir metresindeki düğüm veya nokta sayısını ifade eder ⁴. Buna göre tarak sayısı en yönünü, sıklık ise boy yönünü gösterir. Teknik özelliklerde, başka tanımlarla karışmaması için tam adının, yani "boyuna sıklık" ifadesinin yazılması daha doğrudur.

Tarak sayısı ve sıklık neden birlikte değerlendirilmeli?

Teknik kaynaklarda halının nokta sayısı, tarak sıklığı ile atkı sıklığının çarpımıdır ². Örneğin, varsayımsal sayılarla, metrede 500 diş ve metrede 1000 atkı, metrekarede 500.000 noktaya eşittir.

Bu hesap katalogdaki sayılara öylece uygulanmamalıdır. Üreticinin sayım yöntemi açık değilse tarak sayısı ile sıklığın çarpımı yanlış bir sonuç verebilir. Metrekare başına nokta veya düğüm sayısını yalnızca üretici bunu kendi sayım yöntemiyle birlikte açıklamışsa geçerli kabul edin.

Piyasada tarak sayısı ve sıklık için aktarılan yaygın eşleşmeler de sabit bir kural değildir. Tarak sayısı aynı olan iki halının boyuna sıklığı farklı olabilir, bu yüzden iki sayıyı da ayrı ayrı sorun.

1200, 1500 ve 1600 tarak neyi gösterir?

Bu sayıları karşılaştırmak yalnızca aynı sayım sisteminde ve benzer yapıda anlamlıdır.

Daha yüksek tarak sayısı, desenin en yönünde daha ince ayrıntılara sahip olmasına imkân tanır. Ancak desenin bu imkândan iyi yararlanıp yararlanmadığı ayrı bir konudur.

Daha yüksek tarak sayısı daha iyi halı demek mi?

Her zaman değil. Tarak sayısı halının tüm özelliklerinden değil, dokumanın inceliğinden söz eder. Aşınma direnci, lifin türüne ve hav ipliklerinin ne kadar sıkı yerleştiğine bağlıdır ⁵. Havın sıkılığı da birkaç etkenden etkilenir: nokta sayısı, iplik kalınlığı, sıra aralığı ve hav yüksekliği ⁶.

Bu nedenle tarak sayısı yüksek ama ipliği ince ve havı kısa bir halı, tarak sayısı daha düşük ve ipliği daha kalın bir halıdan farklı bir his ve performans sunar. İplik malzemesi de ayrı bir etkendir ve tarak sayısı bu konuda hiçbir şey söylemez.

Satın alırken neler sorulmalı?

1. Bu halının tarak sayısı ve boyuna sıklığı ayrı ayrı nedir?
2. Bu sayılar hangi sayım yöntemiyle açıklanmıştır?
3. Metrekare başına nokta veya düğüm sayısı belirtiliyorsa nasıl hesaplanmıştır?
4. Hav ipliğinin malzemesi, hav yüksekliği ve m² başına hav ağırlığı nedir?
5. Bu özellikler tam olarak hangi kod, renk ve ölçü için geçerli?

Birkaç halıyı karşılaştırıyorsanız sayıları yalnızca sayım yöntemi aynıysa yan yana koyun. Özellikleri yazılı olarak alın, görsele veya koleksiyon adına güvenip yetinmeyin.

Sonuç

Tarak sayısı en yönündeki dokuma inceliğini, boyuna sıklık ise boy yönündeki dokuma sıkılığını gösterir. Büyük sayı tek başına daha iyi halı anlamına gelmez. Doğru bir değerlendirme için bu iki sayıyı iplik malzemesi, hav yüksekliği ve hav ağırlığıyla birlikte okuyun.

Tasarımların teknik özelliklerini görmek için FARSHINEH katalog bölümünü ziyaret edin. FARSHINEH uzmanları da özellikleri okumanızda ve tasarımları karşılaştırmanızda size yardımcı olabilir.

Sık sorulan sorular

1200 taraklı halının metrekaresinde kaç düğüm vardır?

Bunu yalnızca tarak sayısından anlamak mümkün değildir. Boyuna sıklığa ve üreticinin sayım yöntemine de ihtiyacınız vardır ².

Daha yüksek sıklık daha fazla dayanım demek mi?

Aynı koşullarda daha sıkı hav aşınmaya karşı daha dirençlidir ⁵. Ancak lif türü, iplik kalınlığı ve hav yüksekliği de etkilidir ⁶, bu yüzden karar vermek için tek bir sayı yeterli değildir.

Halının tarak sayısı fotoğraftan anlaşılabilir mi?

Güvenilir biçimde anlaşılamaz. Fotoğrafın açısı, görüntü sıkıştırması ve ışık dokuma inceliğini farklı gösterebilir. Doğru sayıyı o halının özellik belgesinden veya etiketinden almak gerekir.

Kaynaklar

1. Achareh. Halıda tarak sayısı ne demektir ve dokumayı nasıl etkiler? https://achareh.co/blog/what-does-carpet-weaving-comb-mean/
2. Home Textile Journal. Carpet Weaving Technology: Complete Guide 2026. March 2026. https://hometextilejournal.com/carpet-weaving-technology-complete-guide-2026/
3. Demey, S. Van de Wiele: Weaving carpets with reed density 700. March 2006. https://www.researchgate.net/publication/291910451_Van_de_Wiele_Weaving_carpets_with_reed_density_700
4. irbazar.ir. Makine halısında sıklık kavramı ve türleri. https://irbazar.ir/types-of-machine-carpet-density/
5. Niemeyer, Shirley. G94-1222 Rug and Carpet Fibers: Selection and Care. University of Nebraska–Lincoln Extension, 1994. https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1935&context=extensionhist
6. The Carpet and Rug Institute. The Carpet Primer. 2017. https://carpet-rug.org/wp-content/uploads/2020/02/The-Carpet-Primer.pdf