"Acrylic hay polyester tốt hơn?" Câu hỏi này xuất hiện trong hầu hết các cuộc trao đổi về mua thảm dệt máy. Câu trả lời ngắn gọn là không loại nào tốt hơn trong mọi trường hợp. Các nguồn kỹ thuật ghi nhận cho cả hai loại xơ một khoảng từ "trung bình" đến "xuất sắc", vì kết quả cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào xơ. Loại sợi, định hình nhiệt (heat-set) và mật độ lớp sợi mặt thảm cũng có ảnh hưởng.
Bài viết này so sánh hai loại xơ dựa trên các nguồn kỹ thuật và nêu những điều cần hỏi trước khi mua.
Acrylic và polyester chính xác là gì?
Cả hai đều là xơ nhân tạo nhưng thuộc hai họ hóa học khác nhau. Theo quy định của Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ, acrylic là loại xơ mà ít nhất 85 phần trăm khối lượng polyme là các đơn vị acrylonitrile. Polyester là loại xơ mà ít nhất 85 phần trăm khối lượng polyme là este của một axit cacboxylic thơm 1. Loại polyester phổ biến trong ngành thảm là polyethylene terephthalate 2.
Xơ acrylic có lịch sử thương mại lâu dài: sản phẩm thành công đầu tiên được giới thiệu với tên Orlon vào năm 1950 3.
Acrylic và polyester trong một cái nhìn
| Đặc tính | Acrylic | Polyester |
|---|---|---|
| Cảm giác khi chạm | Giống len 4 | Chưa được so sánh trong các nguồn đã xem xét |
| Khả năng phục hồi của sợi sau khi bị nén | Tốt đến xuất sắc 5 | Trung bình đến xuất sắc 5 |
| Khả năng chống mài mòn | Trung bình đến xuất sắc 5 | Tốt đến xuất sắc 5 |
| Chống bẩn và làm sạch | Tốt 5 | Tốt đến xuất sắc; cần xử lý sớm vết dầu mỡ 5 |
| Độ bền màu | Tốt đến xuất sắc 4 | Tốt đến xuất sắc 4 |
| Chống ánh nắng | Tốt đến xuất sắc 4 | Tốt đến xuất sắc 4 |
| Chống vón cục sợi (pilling) | Trung bình đến kém 4 | Với sợi kéo, trung bình đến kém 4 |
Bảng này là hướng dẫn chung, không phải kết quả thử nghiệm của một tấm thảm cụ thể. Khoảng của mỗi đặc tính cho thấy hai tấm thảm cùng loại xơ vẫn có thể cho kết quả khác nhau.
Vì sao chỉ biết chất liệu sợi là chưa đủ?
Loại sợi: sợi kéo hay sợi filament
Sợi kéo được làm từ các xơ ngắn, còn sợi filament được làm từ các sợi liên tục. Sợi kéo dễ xù lông và vón cục hơn một chút 5. Polyester có cả dạng BCF (sợi filament liên tục tạo khối) lẫn dạng sợi kéo 2. Vì vậy, chỉ nói "polyester" thì chưa xác định được loại sợi.
Định hình nhiệt: ổn định độ xoắn của sợi
Trong quá trình định hình nhiệt, sợi được gia nhiệt sau khi xoắn để độ xoắn ổn định. Viện Thảm Hoa Kỳ (CRI) mô tả tác dụng này là tạo ra một dạng "trí nhớ" trong sợi 2. Sợi đã định hình giữ dáng tốt hơn. Tuy vậy, không phải loại sợi nào được giới thiệu là đã định hình nhiệt cũng giống nhau, nên tốt nhất hãy hỏi thông số của chính loại sợi đó.
Mật độ: yếu tố quan trọng không nhìn thấy được
Các sợi mặt thảm xếp càng khít thì khả năng chống mài mòn của thảm càng cao 5. Mật độ lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố: số mũi hoặc số nút, độ dày của sợi, khoảng cách giữa các hàng và chiều cao lớp sợi 2. Do đó, một tấm thảm polyester có cấu trúc khít có thể bền hơn một tấm thảm acrylic mật độ thấp, và điều ngược lại cũng có thể xảy ra.
Loại sợi nào hợp với không gian nào?
Các gợi ý dưới đây được rút ra từ những đặc tính nêu trên và không phải quy tắc tuyệt đối.
- Phòng khách và phòng ngủ: nếu ưu tiên cảm giác mềm và ấm, acrylic là lựa chọn phù hợp vì cảm giác khi chạm gần với len 4.
- Gần bếp và khu vực ăn uống: polyester chống tốt các vết bẩn tan trong nước 2. Vết dầu mỡ cần được làm sạch nhanh vì khả năng chống vết dầu của polyester có hạn 4.
- Không gian đông người qua lại: hãy kiểm tra mật độ và cấu trúc thảm trước, thay vì chất liệu sợi. Viện Thảm Hoa Kỳ nêu công dụng của polyester là nhà ở và không gian thương mại ít người qua lại 2.
- Khách sạn và không gian công cộng: hai loại xơ phản ứng khác nhau với lửa. Acrylic dễ bắt lửa và cháy. Polyester bắt lửa chậm hơn, nhưng khi đã bắt lửa sẽ cháy, nóng chảy và nhỏ giọt 4. Với những không gian này, hãy yêu cầu chứng nhận phòng cháy theo quy định tại nơi thực hiện dự án.
Cần hỏi gì trước khi mua sỉ?
- Thành phần chính xác của sợi mặt thảm, với tỷ lệ phần trăm của từng loại xơ, là gì?
- Sợi là sợi kéo hay filament? Đã được định hình nhiệt chưa?
- Reed count (số hiệu lược), mật độ theo chiều dọc, chiều cao lớp sợi và khối lượng lớp sợi mặt trên mỗi m² là bao nhiêu?
- Có báo cáo thử nghiệm hợp lệ cho đúng các thông số này không?
- Các thông số đã công bố áp dụng chính xác cho mã, màu và kích thước nào?
Hãy đặt các câu hỏi này bằng văn bản. Catalogue cho thấy mẫu thiết kế, nhưng không chứng minh mẫu đó đang có sẵn hay xác nhận thông số của từng đơn hàng.
Tóm tắt
Việc chọn giữa acrylic và polyester tùy thuộc vào nhu cầu của không gian. Acrylic có cảm giác khi chạm gần với len, còn polyester cho kết quả tốt về độ bền màu và khả năng chống vết bẩn gốc nước. Tuy nhiên, chất lượng cuối cùng còn do loại sợi, định hình nhiệt và mật độ quyết định.
Để xem thông số chất liệu, hãy truy cập mục catalogue của FARSHINEH. Các chuyên viên FARSHINEH cũng có thể hỗ trợ bạn so sánh thông số kỹ thuật của các mẫu thiết kế.
Câu hỏi thường gặp
Thảm acrylic có tốt hơn thảm polyester không?
Không phải tuyệt đối. Các nguồn kỹ thuật ghi nhận một khoảng rộng cho cả hai loại xơ, và chất lượng của mỗi tấm thảm còn phụ thuộc vào loại sợi, định hình nhiệt và mật độ 45.
Có thể đốt sợi để xác định chất liệu thảm không?
Không nên. Các loại xơ này phản ứng khác nhau với ngọn lửa 4, nhưng cách làm này nguy hiểm và không cho kết quả đáng tin cậy với sợi pha. Cách đúng là yêu cầu thông số bằng văn bản hoặc báo cáo phòng thí nghiệm.
Định hình nhiệt có tác dụng gì với sợi thảm?
Định hình nhiệt dùng nhiệt để ổn định độ xoắn, giúp sợi giữ dáng tốt hơn 2.
Nguồn tham khảo
- U.S. Federal Trade Commission. 16 CFR § 303.7: Generic names and definitions for manufactured fibers. eCFR. https://www.ecfr.gov/current/title-16/chapter-I/subchapter-C/part-303/section-303.7
- The Carpet and Rug Institute. The Carpet Primer. 2017. https://carpet-rug.org/wp-content/uploads/2020/02/The-Carpet-Primer.pdf
- Encyclopaedia Britannica. Acrylic. https://www.britannica.com/science/acrylic
- National Bureau of Standards (NIST). Fibers and Fabrics. Consumer Information Series 1. https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/Legacy/CIS/nbscis1.pdf
- Niemeyer, Shirley. G94-1222 Rug and Carpet Fibers: Selection and Care. University of Nebraska–Lincoln Extension, 1994. https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1935&context=extensionhist